Bản vẽ cơ khí hay bản vẽ kỹ thuật chính là ngôn ngữ để các kỹ sư thiết kế mô tả hình dáng, kích thước, vật liệu, đặc tính kỹ thuật của các chi tiết và vật thể.
Vì vậy mà những người làm việc trong ngành cơ khí cần phải biết cách đọc bản vẽ cơ khí để quá trình gia công, chế tạo, lắp ráp, sửa chữa, bảo dưỡng các chi tiết và máy móc cơ khí được nhanh chóng, chính xác và hiệu quả.
Dưới đây là hướng dẫn cách đọc bản vẽ cho những người mới bắt đầu.
Bản vẽ cơ khí hiện nay được chia thành 4 loại chính là bản vẽ chi tiết, bản vẽ lắp ráp, bản vẽ tháo rời và bản vẽ sơ đồ. Trong đó có 2 loại bản vẽ được dùng nhiều và quan trọng nhất là bản vẽ chi tiết và bản vẽ lắp ráp.
Bài viết hôm nay 3D Vina sẽ hướng dẫn cách đọc bản 2 loại bản vẽ này.
Hướng dẫn cách đọc bản vẽ chi tiết trong gia công cơ khí
Bản vẽ chi tiết thể hiện hình dạng, kích thước và các yêu cầu kỹ thuật của chi tiết. Đây là tài liệu quan trọng trong quá trình chế tạo và kiểm tra chi tiết sau khi gia công.
Trên bản vẽ chi tiết sẽ bao gồm:
- Các hình biểu diễn
- Các con số kích thước
- Các yêu cầu kỹ thuật
- Khung bản vẽ, khung tên
Cách đọc bản vẽ chi tiết bao gồm 4 bước cơ bản sau đây:
Bước 1: Đọc nội dung trong khung tên
Có rất nhiều thông tin và thông số quan trọng được thể hiện trong khung tên bản vẽ như tên chi tiết, vật liệu, tỷ lệ biểu diễn, người vẽ, người đặt hàng,…
Những thông tin này sẽ giúp bạn nắm sơ qua những đặc điểm cơ bản nhất của bản vẽ giúp bạn hình dung hình dạng, cấu tạo, tính năng của chi tiết.
Bước 2: Phân tích các hình chiếu, hình cách trong bản vẽ
Bước tiếp theo là xem xét các hình biểu diễn có trong bản vẽ theo thứ tự từ trái qua phải và xác định hình chiếu chính, hình chiếu cắt. Sau đó phân tích từng hình chiếu trong sự liên quan giữa chúng, đồng thời xác định hình dạng của chi tiết một cách tỉ mỉ.
Bước 3: Đọc và phân tích các thông số kích thước
Trong bước này, các bạn cần phân tích kích thước chi tiết và các phần tử của nó. Xác định kích thước lắp ghép, kích thước gia công,…Bạn cũng chú ý đến thước tròn của các lỗ (hay còn gọi là kích phi).
Bước 4: Đọc các yêu cầu kỹ thuật, xác định độ nhám bề mặt, dung sai chi tiết
Đây là bước cuối cùng trong quá trình đọc bản vẽ cơ khí.
Độ nhám bề mặt của chi tiết được thể hiện ở hình biểu diễn hoặc ở góc trên bên phải bản vẽ. Nắm rõ thông số dung sai kích thước và độ nhám bề mặt rất quan trọng để xác định công nghệ gia công, đảm bảo chi tiết sau khi gia công hoàn thiện có kích thước và độ nhám theo yêu cầu.
Hướng dẫn cách đọc bản vẽ lắp ráp trong gia công cơ khí
Bản vẽ lắp ráp hay bản vẽ lắp biểu diễn hình dạng, kết cấu và vị trí tương quan giữa các chi tiết. Đây là tài liệu dùng trong thiết kế, lắp ráp và sử dụng sản phẩm.
Cách đọc bản vẽ lắp trong gia công cơ khí cũng tương tự cách đọc bản vẽ chi tiết. Để hình dung rõ hơn, các bạn có thể tham khảo thêm các video hướng dẫn cách đọc bản vẽ cơ khí trên Youtube để có thêm kiến thức, kinh nghiệm giúp hoạt động đọc bản vẽ trở nên dễ dàng và hiệu quả.
Điều quan trọng là sau khi đọc bản vẽ cơ khí, các bạn phải xác định được hình dáng thực của chi tiết cũng như các bước chế tạo, các biện pháp công nghệ, phương pháp gia công để những chi tiết sau khi chế tạo đạt được các thông số mà bản vẽ yêu cầu.
Một người thành thạo cách đọc bản vẽ sẽ biết được chi tiết được biểu diễn trong bản vẽ dùng để làm gì, vì sao lại có dung sai kích và độ nhám như vậy, đồng thời biết cách làm thế nào để chế tạo được chi tiết đó một cách chính xác nhất.